آمار بازدید

 

کل بازدید کنندگان : 157454
بازدید کنندگان امروز : 56
بازدید کنندگان این صفحه : 134845
بازدید کنندگان آنلاین : 2
مدت زمان تولید صفحه : 0/2812

 

تقویم و مناسبت ها
اخبار > همایش ملی بحران دریاچه نمک و پدیده گردوغبار پایان یافت


  چاپ        ارسال به دوست

با تجلیل از صاحبان مقالات و پوستر های برتر؛

همایش ملی بحران دریاچه نمک و پدیده گردوغبار پایان یافت

به گزارش اداره كل مديريت بحران استان قم،این همایش دو روزه با حضور اسماعیل نجار رئیس سازمان مدیریت بحران،داود پرهیزگار رئیس سازمان هواشناسی کشور، هدایت فهمی معاون دفتر برنامه‌ریزی کلان آبفای کشور، محمد خسروشاهی رئیس مرکز تحقیقات بیابان کشور،مهدی صادقی استاندارقم،احمد امیرآبادی نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی، جلالی رئیس سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، آیت‌الله عسکر دیرباز رئیس دانشگاه قم و صاحب‌نظران و مسئولان کشوری و استانی برگزار شد.

دریاچه نمک قم در آستانه نابودی همیشگی است

رئیس سازمان مدیریت بحران با اشاره به اینکه یکی از نمودهای اصلی تغییر اقلیم را در بخش کشاورزی شاهد هستیم، اظهار داشت: 20 سال است که خشک‌سالی دامن‌گیر کشور ما شده و مدیریت منابع آب امری بسیار مهم و ضروری است.

اسماعیل نجار برداشت بی‌رویه آب از سفره‌های زیرزمینی را موردتوجه قرارداد و گفت: 350 هزار چاه غیرمجاز در کشور وجود دارد که مدیریتی بر روی برداشت آب از آن‌ها وجود ندارد،سدسازی‌های غیراصولی دریاچه نمک را در آستانه خشکیدن همیشگی قرار داده است  که با خشکیدن این دریاچه گردوغبار نمکی ناحیه مرکزی کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

میزان بارش‌های کشور کمتر از یک‌سوم متوسط جهانی است

رئیس سازمان هواشناسی بابیان عوامل اصلی پدیده گردوغبار تصریح کرد: افزایش گردوغبار دو علت عمده دارد خشک‌سالی و توسعه ناپایدار است.

داود پرهیزگار گفت: ایران در منطقه نیمه‌خشک زمین واقع‌شده است و میزان بارش در آن کمتر از یک‌سوم متوسط جهانی است بنابراین باید این منابع محدود را مدیریت کرد.

وی با اشاره به اینکه در طول 10 سال گذشته هیچ‌وقت میزان بارش از حد نرمال بالاتر نرفته است، خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود امسال هم‌روند 10 سال گذشته ادامه داشته باشد.

اختصاص بیش از 154 میلیون مترمکعب حق آبه برای احیای دریاچه نمک قم

معاون دفتر برنامه‌ریزی کلان آبفای کشور با اشاره به 4 برابر بودن آمار فرسایش بیابان در قم نسبت به متوسط جهانی گفت:منشأ داخلی ریز گردها به بیشتر از 20 درصد رسیده است.

هدایت فهمی با اشاره به طرح‌های سازمان برای کاهش ریز گردها، تصریح کرد: بیش از 154 میلیون مترمکعب به‌عنوان حق آبه حوضه دریاچه به این حوزه اختصاص داده‌شده است.

وی با انتقاد از مصرف بی‌رویه آب در کشور گفت: دولت آب را بسیار گران تهیه می‌کند اما آن را ارزان در اختیار مردم و کشاورزان قرار می‌دهد که عامل اسراف‌های بیهوده درزمینهٔ آب می‌شود.

94درصد آب‌های سطحی استان قم کاهش‌یافته است

رئیس سازمان برنامه‌وبودجه قم گفت: 12 درصد از مساحت کشور دچار خشک‌سالی شدید است و یک درصد آن دارای خشک‌سالی بسیار شدید را تجربه می‌کند که قم متأسفانه جز آن‌یک درصد است.

سید حسن رضوی با اشاره به کاهش آب‌های سطحی در کشور گفت: میزان کاهش آب‌های سطحی در کشور 48 درصد است که در قم این رقم بیشتر از 94 درصد است.

وخامت اوضاع کانون‌های بحرانی کشور

رئیس مرکز تحقیقات کشور کاهش مراتع جنگلی را از مهم‌ترین علل بیابان‌زایی دانست و ابراز کرد: خشکیدن تالاب‌ها  و کاهش آب سطحی رودخانه‌ها از عوامل دخیل در گسترش بیابان هستند.

محمد خسروشاهی با اشاره به بحرانی شدن کانون‌های زیست‌محیطی بزرگی در کشور خاطرنشان کرد: تالاب هامون، دریاچه ارومیه، زاینده‌رود، دریاچه نمک و حوض سلطان از بزرگ‌ترین کانون‌های بحران در کشور هستند.

عدم وجود فرهنگ ملی و روح جمعی و غلبه بخشی نگری علت ایجاد بسیاری از بحران‌ها

استاندار قم بابیان چاره‌اندیشی بدون فوت وقت برای چاره‌اندیشی دریاچه نمک  گفت: حوضه دریاچه نمک 26 درصد از جمعیت کشور را درگیر خود خواهد کرد.

سید مهدی صادقی بابیان رعایت اصل پیش‌بینی و آینده‌نگری برای برنامه‌ریزی‌های آینده تصریح کرد: با هم‌اندیشی بخش‌های مختلف استان‌های درگیر و دستگاه‌های ملی برای بحران به وجود آمده چاره‌اندیشی شود.

وی با انتقاد از نبودن روح جمعی و فرهنگ ملی در بخش‌های مختلف ملی تأکید کرد: بخشی نگری در قسمت‌های مختلف کشور غلبه دارد و راه مبارزه با  بحران‌ها از سر گرفتن الگوهای توسعه پایدار است.

ایران ‌7.5 ‌میلیون هکتار کانون بحرانی فوری دارد

معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به برهم خوردن تعادل  محیط گفت: ورودی آب‌های دریاچه نمک به صفر رسیده است که وقتی بخواهیم تعادل محیط را بر هم بزنیم محیط هم انتقام خودش را خواهد گرفت.

خداکرم جلالی بابیان اینکه 7 و نیم میلیون هکتار کانون بحرانی فوری در کشور وجود دارد، تأکید کرد: برای جلوگیری از پیش روی این کانون‌ها بدون فوت وقت باید چاره‌اندیشی کرد.

رئیس سازمان جنگل‌ها و مراتع بابیان اینکه 105 هزار هکتار از حوضه دریاچه نمک نیاز به طرح‌های بیابان‌زدایی دارد خاطرنشان کرد: باوجود یک مجری قوی و درگیر کردن بخش‌های مختلف و پیگیری الگوهای توسعه پایدار امری دور از ذهن نیست.

عزم مجلس شورای اسلامی برای حل بحران دریاچه نمک

نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی با اشاره  به  اینکه تاکنون مجلس شورای اسلامی تعامل خوبی با دولت داشته است،   تأکید کرد:  بحران دریاچه نمک بحران ملی است و باید با طرح‌های ملی برای آن چاره‌اندیشی کنیم و برای این زمینه در صندوق توسعه ملی لایحه‌های لازم را به تصویب رسانده‌ایم.

احمد امیرآبادی فراهانی بابیان اینکه دریاچه نمک برای نزدیک به 30 میلیون نفر از جمعیت کشور بحران خواهد آفرید، گفت: بحران دریاچه نمک را مسئولان استانی مدنظر قرار داده‌اند اما با حمایت‌های ملی و پوشش مناسب رسانه ملی باید دغدغه‌های لازم برای چاره‌اندیشی دریاچه نمک ایجاد کند.

مشکلات زیست‌محیطی باید دغدغه مجامع دانشگاهی باشد

رئیس دانشگاه قم با اشاره به اینکه دانشگاه باید در متن جامعه باشد، گفت:دانشگاهی که از متن جامعه دور باشد در تراز جمهوری اسلامی نخواهد بود.

آیت‌الله عسکر دیرباز بابیان اینکه این همایش گام نخست است ولی نباید آخرین گام باشد،گفت: دغدغه‌های جامعه باید مورد اهتمام جدی مراکز آکادمیک قرار گیرد.

عضو مجلس خبرگان رهبری خاطرنشان کرد: دانشگاه منشأ تمامی تحولات در جامعه است و جا دارد که پدیده‌هایی مانند بحران‌های زیست‌محیطی هم از دانشگاه به جامعه اشاعه شود.

قرائت بیانیه پایانی؛

شرکت کنندگان در این همایش با قرائت بیانیه پایانی بر عملیاتی کردن راهکارهای نظری ارائه شده برای رفع بحران دریاچه نمک تاکید کردند که متن کامل این بیانیه در ادامه آمده است:

بسمه تعالی

بیانیه نخستین همایش بحران دریاچه نمک و پدیده گرد و غبار در حوضه مرکزی ایران

« إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِم »

در حقيقت ‏خدا حال قومى را تغيير نمى‏ دهد تا آنان حال خود را تغيير دهند … سوره رعد آیه﴿۱۱﴾

به استحضار می‌رساند اگر چه بر اساس نتایج معدود مطالعات انجام شده و همین طور مشاهدات ظاهری مي‌توان نتيجه گرفت كه، بحران حوضه آبریز دریاچه نمک به دلیل عدم تامین حقابه‌های زیست محیطی رودخانه‌های منتهی به این دریاچه در مراحل آغازین خود قرار دارد، ولی با توجه به رشد نمایی آن در طی سالهای اخیر می‌تواند اين روند طی سنوات آتی، بحران بزرگی را در قلب ایران ایجاد نموده و اثرات مستقیم و تأثیرگذاری بر کشور وارد نماید.

بخشي از اين اثرات را در حال حاضر مي توان در کسری مخازن و سفره های آب زیر زمینی، حرکت آب شور به سمت آبخوان‌ها، فرونشت زمین، از بین رفتن جنگلهای بیابانی، خشک شدن تالاب‌ها، ایجاد کانون‌های فعال گرد و غبار، از بین رفتن تنوع زیستی، رهاسازی اراضی کشاورزی، تخلیه روستاها، تأثیر بر مراکز جمعیتی، تغییر اقلیم، تأثیر بر سلامت و غیره مشاهده نمود.

لذا در راستای اجرای تکلیف و دستورات پیشگیرانه نهفته در آیه شریفه ذکر شده، ما در این بیانیه مشترک به عنوان مسئولين اجرایی استان و کشور، جامعه دانشگاهی، سمن‌های زیست محیطی و حافظان و دوست داران محیط زیست، در راستای اعتلای کشور اسلامی و حفاظت و صیانت از طبیعت به عنوان جلوه خداوند و به تبع آن حفظ سلامت و توسعه پایدار، بر موارد ذیل تأکید نموده و اجرای آن را تا رفع بحران از دریاچه نمک و حوضه آبریز مربوطه و تالاب‌هاي ایران مرکزی خواستاریم:

1) بازنگری و اصلاح کلیه برنامه‌های توسعه‌ای و طرحهای آمایش سرزمین در استان‌های واقع در حوضه آبریز دریاچه نمک به خصوص در زمینه آب، محیط زیست، منابع طبیعی و کشاورزی بر اساس مطالعه و شناخت ریشه های شکل‌گیری و رفع بحران ریزگرد، با توجه به ضریب تأثیر گذاری بحران دریاچه نمک بر 7 استان و پتانسیل تأثیرگذاری آن بر بیش از 26% از جمعیت کشور،

2) با توجه به روند رو به فزاینده شرایط بحرانی  دریاچه نمک قم و حوزه آبریز مرکزی کشور سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت نیرو ضمن طرح موضوع بحرانی بودن حوزه آب ریز مرکزی در شورای عالي آب وحفاظت محیط زیست کشور در ارتباط با راهکارهایی ارایه شده توسط اساتید  دانشگاه ومتخصصین و مسئولين مربوطه تصمیم فوری اخذ نمایند.

3) تعیین حقابه‌های کشاورزی و زیست محیطی استان قم از رودخانه های قمرود و قره‌چای متناسب با حجم مخازن سدهاي احداثي در بالادست در هر سال آبي و همچنین مشخص شدن حقابه زیست محیطی تخصیص یافته استانهای مرتبط در حوزه آبريز مذكور، با در نظر گرفتن نیاز بیشتر زیست محیطی مناطق پایاب حوضه آبریز و لزوم پایبندی استانهای بالادست و همجوار به تامین حقابه مذكور،

4) اصلاح و بازسازی بستر و حریم رودخانه‌ها، شامل پرکردن گودال‌های برداشت شن و ماسه و جلوگیری از کشاورزی در بستر رودخانه‌ها به عنوان مهمترین مجاری انتقال آب از بالادست به تالاب های انتهایی حوضه آبریز،

5) کاهش میزان بهره‌برداری از منابع سطحی و زیرزمینی برای مصارف کشاورزی و همچنین اصلاح الگوی کشت و آبیاری موجود؛ استفاده از روشهای نوین آبیاری و کم آب بر و در نهایت کاشت پوشش گیاهی متناسب با اکوسیستم تا رسیدن به آب قابل برنامه ریزی ابلاغ شده توسط وزارت نیرو، در چارچوب مصوبات شورای عالی آب و اجرای طرح نکاشت در استانهای حوزه آبریز مرکزی و در الويت قرار دادن استفاده از تجارب ذي قيمت درياچه اروميه در اين حوزه آبريز،

6) جدی گرفتن انجام مطالعات فرونشست زمین در استان قم و استانهاي حوزه آبريز مركزي باتوجه به افت متوسط سالانه یک متر سطح ایستابی آبخوانها و بروز عوارض نشست در سطح استان

7) بروزرسانی و اصلاح کلیه قوانین با تغییر رویکرد نگاه به آب بعنوان یک کالای استراتژیک و نه کالای صرفا اقتصادی با نگاه حکمرانی منطقه‌ای آب،

8) ایجاد شبکه و سامانه‌های سنجش و هشدار ریزگرد در سطح حوضه آبریز و به ویژه استان قم با توجه به دارا بودن رتبه اول در کشور، از نظر نواحی مستعد تولید ریزگرد

9) توجه جدی به استفاده از قابلیت پساب بعنوان یک منبع آبی قابل استفاده در مصارف مختلف با توجه به شعار امسال روز جهانی آب تحت عنوان «پساب، طلای خاکستری»

10) فراهم نمودن بسترهای لازم جهت انجام پژوهش‌های زیست محیطی مرتبط با موضوع بحران دریاچه نمک و ریزگردها در منطقه و عملیاتی نمودن آن‌ها با تامین اعتبارات مورد نیاز در بودجه هاي سالانه،

11) برخورد قاطع با چاههای غیر مجاز و جلوگیری از برداشت آنها برای تعادل بخشی سفره های آب زیرزمینی و تعدیل چاه‌های پروانه‌دار براساس ظرفیت فعلی سفره های آب زیرزمینی،

12) تعیین کردن سطوح عملیاتی مشخص برای هر استان در زمینه‌های بوته‌کاری، مالچ پاشی و سایر طرحهاي ارائه شده در این همایش در قالب برنامه‌های سالیانه و پنج ساله کشور و ابلاغ آنها از طريق وزارتخانه هاي ذيربط،

13) لزوم ایجاد زیرساخت‌های لازم جهت بهره‌برداری مناسب و پایدار از پتانسیل‌های معدنی دریاچه و توسعه صنعت گردشگری در منطقه، با رعایت کامل ملاحظات زیست محیطی

بیانیه سازمان‌های مردم نهاد در حمایت از حق‌آبه زیست محیطی قم

سازمان‌های مردم نهاد محیط زیست و منابع طبیعی استان قم با صدور بیانیه‌ای تخصیص حق‌آبه زیست محیطی قم، جلوگیری از کشاورزی ناکارامد، بستن چاه‌های غیر مجاز، استحصال منطقی و علمی منابع آبی‌، ترویج کشت‌های کم آبخور، آبیاری بهینه و توجه اکید به ملاحظات زیست محیطی در مسیر توسعه را خواستار شدند.

سازمان های مردم نهاد محیط زیست و منابع طبیعی استان قم با قرائت بیانیه‌ای در نخستین همایش ملی بحران دریاچه نمک و پدیده گرد و غبار در حوضه مرکزی ایران، تخصیص حق‌آبه زیست محیطی قم، جلوگیری از کشاورزی ناکارامد، بستن چاه‌های غیر مجاز، استحصال منطقی و علمی منابع آبی‌، ترویج کشت‌های کم آبخور، آبیاری بهینه و توجه اکید به ملاحظات زیست محیطی در مسیر توسعه را خواستار شدند که متن این بیانیه به صورت کامل در ادامه ارائه شده است:

به نام خدا

دیرگاهی است پذیرفته شده که عدم توجه به زیست بوم و تخریب آن به  نابودی سرمایه‌های اصلی یک جامعه می‌انجامد که پیامد آن کاهش رشد اقتصادی و شاخص سلامت می‌باشد. علاوه بر آن هم راستایی تخریب زیست بوم و کمبود آب  بس بحران‌زاست و این بحران هرگاه با توزیع ناعادلانه آب از دیدگاه زیست محیطی همراه شود، بر ابعاد بحران می‌افزاید.

در حوضه آبریز مرکزی ایران، دریاچه نمک با 6 تالاب اقماری مساحتی بیش از 20 برابر مساحت شهر قم دارد که در فاصله کمی با کلان شهر قم، کاشان، سمنان و جنوب تهران قرار گرفته است. خشک شدن کامل دریاچه و تبدیل این عرصه عظیم نمکی به کانون تولید ریزگردهای نمکی طی سالیان آتی می‌تواند عواقب وخیمی بر اقتصاد و سلامت میلیون‌ها نفر از ساکنین پیرامون دریاچه داشته باشد.

امروزه متاسفانه بسیاری از دشت‌های پیرامونی دریاچه، متاثر از کمبود بارش و نرسیدن حق‌آبه ، به کانون‌های کوچک و بزرگ ریزگرد شهرها و استان‌های اطراف تبدیل شده‌اند؛ وجود حداقل پنج کانون فعال ریزگرد در استان قم نمونه بارز آن می‌باشد. به تدریج این کانون‌ها، استان‌های هم جوار  مرکزی، غرب و شمال غرب  را نیز به صورت مستقیم وغیر مستقیم، درگیر می‌کند که  در صورت بی توجهی به وضعیت موجود، تبدیل به فاجعه‌ای ملی خواهد شد.

پس خوب گوش کن؛ هم اینک صدای ناله‌های دریاچه را می‌شنوی که ما را می‌خواند، دریاچه نمک "دریاچه زیبای قلبی شکل، در محدوده جغرافیایی مرکز ایران" تشنه است و ما را به یاری فرا می‌خواند.

علی رغم مطالبه جدی شبکه سازمان‌های مردم نهاد محیط زیست و منابع طبیعی استان از مسئولین استان مبنی بر دیده شدن بحران دریاچه در مصوبات سفر ریاست محترم جمهوری به استان در سال 1394، این امر تحقق نیافت لیکن با ادامه اعلام خطرهای مکرر دوست‌داران طبیعت نسبت به اوضاع اسفناک دریاچه نمک و حوض سلطان و درخواست تامین حداقل حق‌آبه زیست محیطی بالاخره زنگ خطر در اواسط سال 1395در استان به صدا در آمد.

ما، سازمان های مردن نهاد دوست‌دار محیط زیست، برآن شدیم تا درقالب پویشی مردمی، همگان را از این خطر قریب‌الوقوع مطلع سازیم و با مطالبات مردمی خود، در جلوگیری از بحرانی که زندگی و سلامت 26 درصد جمعیت کشور را متاثر می‌کند، مسئولین را به چاره‌اندیشی و ارائه پاسخ واداریم. این پویش به همت شبکه سازمان‌های مردم نهاد محیط زیست و منابع طبیعی استان قم در آذرماه 1395 آغاز شد  و با همکاری سایر شبکه‌ها و فعالین کشوری و به خصوص دلسوزان محیط زیست شهرستان کاشان و آران و بیدگل ادامه یافت.

پویش با هدف اعلان خطر به همگان اعم از دولتی و مردمی، ضمن درخواست ارائه راهکارهای عملی جلوگیری از خشک شدن دریاچه نمک، در نظر دارد با کمک‌های بی چشم‌داشت مادی و معنوی شهروندان ایران عزیز و همچنین دریافت حداقل یک میلیون ثبت مطالبه مردمی برای مراجع ذیربط و صندوق حمایت محیط زیست سازمان ملل قدمی هر چند کوچک و موثر در احیای دریاچه نمک بردارد.

تاکنون مدیران و مسئولین کشوری و استانی، هنرمندان، ورزشکاران، گردشگران، فعالان محیط زیست، اهالی رسانه، اعضای جمعیت هلال احمر، بسیج مهندسین، طلاب، دانش آموزان، دانشجویان، اساتید دانشگاه، اصناف و بسیاری از مردم که قلبشان برای آبادانی این سرزمین می‌تپد، پس از آگاهی از موضوع پویش، از آن حمایت کرده‌اند به گونه ای که بالغ بر بیست هزار نفر مطالبه‌گر دلسوز در جای جای سرزمین‌مان به  این پویش پیوسته‌اند. مردمی که پشتیبان رهبری آگاه به مسائل محیط زیست هستند که می‌فرمایند:

«خدمات گوناگون شهری و کشوری برای چیست؟ اصلاً پیشرفت کشور برای چیست؟ پیشرفت برای این است که انسانها زندگی سالم و مطلوبی داشته باشند. اگر محیط زیست تخریب شد، همه‌ی اینها باطل خواهد شد، اهمیت محیط زیست اینجاست. واقعا اگر ما به مسئله‌ی آب، خاک، هوا و آن چیزهایی که منتهی می‌شود نپردازیم، زندگی مردم شیرین نخواهد شد. صنعت و پیشرفت صنعتی و درآمدهای فزاینده‌ی کشور و افتخارات گوناگون علمی، متن زندگی و واقعیت زندگی را شیرین نمی‌کند؛ همه‌ی اینها باید مقدمه باشد برای اینکه مردم زندگی سالم و شیرین و مطلوب داشته باشند.

من خواهش میکنم مسئولینی که در بخش‌های مختلف هستند، به این نکته توجه کنند که نگاه به مسئله‌ی آب و هوا، نگاه به مسئله‌ی غبار، نگاه به مسئله‌ی دود، نگاه به مسئله‌ی هوای سالم، نگاه به مسئله‌ی آب سالم، نگاه به محیط زیست سالم، نگاه به مسئله‌ی جنگل‌ها، نگاه‌های اصلی است؛ این‌ها را در متن برنامه‌ها، در مجاری همه‌ی برنامه‌های زندگی بگنجانند.

مسئله‌ی محیط زیست خیلی مهم است، مسئله‌ی منابع طبیعی بسیار مهم است. منابع طبیعی ثروت‌های ملی‌اند؛ مال این دولت و آن دولت و این وزیر و آن وزیر که نیستند؛ اینها مال ملت‌هاست؛ آن هم نه ملت‌ها در یک نسل؛ ثروتی است متعلق به ملت‌ها در طول تاریخ‌شان؛ از اینها باید استفاده کنند».

ما پویش‌گران ، خواهان دقت نظری فراتر از بضاعت هرکدام از استان‌های درگیر در بحران دریاچه هستیم، چیزی بالاتر از بودجه‌ها و تعاملات محدود استانی‌؛ یعنی هم راستایی‌، هم افزایی و وحدتی که منجر به رساندن حقابه زیست محیطی دریاچه شود را خواهانیم. علاوه بر آن  جلوگیری از کشاورزی ناکارامد ، بستن چاه‌های غیر مجاز ، استحصال منطقی و علمی منابع آبی‌، ترویج کشت‌های کم آبخور، آبیاری بهینه و توجه اکید به ملاحظات زیست محیطی در مسیر توسعه استان‌های پیرامون دریاچه را خواهانیم.

«پویش کمک به احیای دریاچه نمک» از همه افرادی که  تا این لحظه به پویش نپیوسته اند‌، می خواهد هم اکنون با امضای طومار این پویش قدمی موثر در مسیر احیای دریاچه بردارند.

دبیرخانه پویش کمک به احیای دریاچه نمک

پايان پيام


١٠:١٦ - 1396/02/07    /    شماره : ١٣٩١٣    /    تعداد نمایش : ١٢٧







ستاد بحران

کلیه حقوق مادی و معنوی، متعلق به استانداری قم میباشد